Trong báo cáo đơn có hai chục đơn cùng một địa chỉ giao hàng, đều do bạn đặt từ tài khoản phụ để đẩy lượt bán. Đơn ảo tự mua hàng trên Shopee, TikTok Shop có bị tính vào doanh thu và chịu thuế không? Có, nếu đơn chạy tới trạng thái thành công trên sàn. Sàn trừ thuế trên đơn đó như đơn thật, và văn bản không có dòng nào cho bạn loại nó khỏi doanh thu. Đơn huỷ hoặc trả lại thì không tính. Thuế của chính đơn ảo chẳng đáng bao nhiêu. Cái đau là mốc 1 tỷ: vài chục triệu đơn tự mua đủ kéo cả năm của bạn từ miễn thuế sang chịu thuế. Sàn phạt đơn ảo thế nào là chuyện khác, bài này không bàn.
Đơn ảo tự mua hàng trên Shopee, TikTok Shop có bị tính vào doanh thu và chịu thuế không: sàn nhìn giao dịch, không hỏi ai là người mua
Hộ và cá nhân kinh doanh bán trên sàn có chức năng đặt hàng và thanh toán thì sàn khấu trừ, khai và nộp thuế thay. Điểm b khoản 1 Điều 44 Nghị định 252/2026/NĐ-CP đặt mốc khấu trừ ở "thời điểm xác nhận giao dịch thành công và chấp nhận thanh toán theo quy định của nền tảng". Số tiền làm gốc tính thuế, theo điểm a.2 khoản 2 cùng điều, là số tiền bán hàng hoá mà hộ, cá nhân kinh doanh "được hưởng" do chủ quản nền tảng thu hộ.
Hai câu đó không có chữ nào hỏi người mua là ai. Đơn mà sàn ghi thành công thì sàn khấu trừ, dù tài khoản mua là của khách hay của chính bạn.
Phía người bán, khoản 1 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa các con số ngưỡng và quy định hoá đơn, không đụng Điều 5) định nghĩa doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng mà bạn được hưởng, không phân biệt đã thu tiền hay chưa. Danh sách trừ ra chỉ có ba thứ: chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, và giá trị hàng bán bị trả lại. Đơn tự mua không nằm trong ba thứ đó.
Dữ liệu thì sàn giữ và phải đưa ra. Điểm a và điểm c khoản 1 Điều 46 Nghị định 252/2026 buộc sàn lưu dữ liệu giao dịch kinh doanh của từng hộ và cung cấp thông tin về hoạt động kinh doanh khi cơ quan thuế yêu cầu.
Văn bản không có câu nào viết riêng cho đơn tự mua, nên không ai in được cho bạn một dòng "đơn ảo thì tính" hay "đơn ảo thì không tính". Cũng đừng đọc chỗ trống đó thành "chưa ai cấm thì khỏi khai". Muốn không tính, bạn phải giải thích với cơ quan thuế vì sao một đơn sàn ghi thành công lại không phải bán hàng, và lời giải thích đó chính là lời nhận mình tạo đơn giả.
Đơn huỷ hoặc trả lại hàng thì không tính
Giá trị hàng bán bị trả lại nằm trong danh sách trừ của Điều 5 nói trên. Về thuế sàn đã trừ, khoản 2 Điều 45 Nghị định 252/2026 quy định số thuế sàn nộp thay bằng tổng thuế các giao dịch bán hàng sau khi bù trừ với giao dịch bị huỷ hoặc trả lại. Điểm d khoản 1 Điều 46 buộc sàn trả đầy đủ, kịp thời số thuế đã khấu trừ của những giao dịch đó.
Vì mốc khấu trừ là giao dịch thành công, đơn huỷ trước mốc ấy chưa có thuế nào để trừ. Đơn đã trừ thuế rồi mới trả hàng thì thuế được bù trừ lại. Chuyện hoàn hàng lệch kỳ thì xem giữ tiền chờ hoàn hàng có tính là doanh thu ngay không.
Cái giá thật của đơn ảo là mốc 1 tỷ
Hộ có doanh thu năm từ 1 tỷ trở xuống được miễn thuế GTGT và thuế TNCN. Con số đó do Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng từ 500 triệu, áp dụng ngược về 01/01/2026, và đo trên doanh thu gộp của mọi kênh cộng lại, xem ngưỡng 1 tỷ tính trên doanh thu gộp hay tiền về tài khoản. Đơn ảo dưới mốc vẫn là doanh thu và vẫn cộng vào con số đem so với mốc; nó chỉ chưa làm bạn mất đồng thuế nào.
Giả sử shop bán thật 960 triệu một năm, rồi tự mua thêm 60 triệu để lên top. Tỷ lệ 1% và 0,5% dưới đây là của nhóm phân phối, cung cấp hàng hoá:
| Khoản | Không có đơn ảo | Thêm 60 triệu đơn ảo |
|---|---|---|
| Doanh thu cả năm | 960 triệu đồng | 1,02 tỷ đồng |
| Thuế GTGT phải nộp | 0 | 10,2 triệu đồng (1% × 1,02 tỷ) |
| Thuế TNCN phải nộp | 0 | 100.000 đồng (0,5% × 20 triệu vượt mốc) |
| Hoá đơn điện tử | Tự nguyện | Bắt buộc |
Hộ vượt mốc thì khoản 2 Điều 3 Nghị định 68/2026 tính thuế GTGT bằng tỷ lệ phần trăm nhân với doanh thu, và chỉ khoản 1 mới miễn cho hộ từ mốc trở xuống: không có khoản trừ ngưỡng nào ở phần GTGT, nên 1% chạy trên cả 1,02 tỷ chứ không riêng 20 triệu vượt. Thuế TNCN theo tỷ lệ thì chỉ tính trên phần vượt 1 tỷ, cách tính ở hộ kinh doanh nên tính thuế theo tỷ lệ hay thu nhập tính thuế. Doanh thu năm trên 1 tỷ thì hoá đơn điện tử là bắt buộc, xem hộ kinh doanh trên 1 tỷ có bắt buộc dùng máy tính tiền không.
Bạn trả 10,3 triệu thuế để mua 60 triệu doanh thu giả. Phí sàn trên 60 triệu đó vẫn mất. Sàn còn trừ 1,5% thuế trên từng đơn, tức 900.000 đồng. Cả năm vẫn dưới mốc thì phần sàn trừ có đường lấy lại, xem bị sàn trừ thuế thừa thì lấy lại thế nào. Đó là lấy lại tiền thuế, không phải xoá đơn khỏi con số đem so với mốc.
Đã có đơn ảo trong dữ liệu sàn thì làm gì
Đang sát mốc 1 tỷ thì đừng tự mua thêm đơn nào. Với những đơn đã có:
- Mở báo cáo đơn hàng của sàn, lọc những đơn đặt từ tài khoản phụ, tài khoản người nhà hoặc bạn bè nhờ mua, rồi cộng lại. Không nhớ tài khoản nào thì tìm các đơn cùng số điện thoại hoặc cùng địa chỉ nhận. Cột cần lấy là giá trị đơn, cách lấy số gộp nằm ở bài về ngưỡng 1 tỷ ở trên.
- Khai doanh thu theo số sàn ghi nhận thành công, đừng tự trừ đơn tự mua ra. Số sàn khai thay lệch với số bạn khai là lý do phổ biến khiến bị gọi giải trình, xem thuế gọi lên giải trình doanh thu sàn.
- Cộng với các kênh khác, so với mốc 1 tỷ. Đã vượt thì làm theo bài về hoá đơn ở trên.
- Kỳ trước đã khai thiếu thì khai bổ sung. Khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 cho khai bổ sung trong 05 năm, miễn là trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra. Khai bổ sung làm tăng số thuế phải nộp thì có tiền chậm nộp 0,03% mỗi ngày (điểm b khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 16).
- Đơn nào đã huỷ hoặc trả lại, kiểm xem sàn đã hoàn phần thuế đã trừ chưa.
Gửi file doanh thu kèm danh sách tài khoản phụ của bạn sang đây. Tôi gạch những đơn tự mua, cộng các kênh, rồi đọc cho bạn còn cách mốc 1 tỷ bao nhiêu triệu.