Doanh thu năm nay của hộ kinh doanh bạn vừa cán mốc 1 tỷ. Bạn hỏi vài chỗ về việc xuất hoá đơn, có người bảo phải sắm máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế, có người bảo cứ dùng phần mềm hoá đơn điện tử bình thường là đủ. Hai câu trả lời nghe như đối chọi nhau.
Hộ kinh doanh trên 1 tỷ có bắt buộc dùng máy tính tiền để xuất hoá đơn không? Không. Luật bắt buộc hộ phải dùng hoá đơn điện tử, nhưng cho chọn một trong hai loại: có mã của cơ quan thuế, hoặc khởi tạo từ máy tính tiền. Chọn loại nào là việc của bạn và nhà cung cấp phần mềm hoá đơn, không phải luật ép nghiêng về phía máy tính tiền.
Hộ kinh doanh trên 1 tỷ có bắt buộc dùng máy tính tiền xuất hoá đơn không: luật cho chọn một trong hai
Câu trả lời nằm ở khoản 5 Điều 8 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, sau khi được Nghị định 141/2026/NĐ-CP viết lại toàn bộ khoản này chứ không chỉ đổi con số. Nguyên tắc: hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 01 tỷ đồng bắt buộc dùng hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hoá đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối chuyển dữ liệu với cơ quan thuế. Từ 01 tỷ đồng trở xuống thì việc dùng hoá đơn điện tử là tự nguyện, không bắt buộc loại nào.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP, văn bản chuyên về hoá đơn và chứng từ điện tử, nhắc lại đúng quy tắc này ở điểm d khoản 1 Điều 6. Hai văn bản không mâu thuẫn: một cái đặt trong khung quản lý thuế hộ kinh doanh, một cái đặt trong khung hoá đơn điện tử nói chung, nhưng cùng chỉ về một quy tắc chọn một trong hai loại.
Không văn bản nào trong hai cái đó bắt hộ phải chọn đúng loại máy tính tiền. Chữ trong luật là "hoặc", không phải "và", và cũng không có câu nào ưu tiên loại này hơn loại kia.
"Máy tính tiền" trong luật không phải cái két thu ngân ở quầy
Nghe "máy tính tiền", bạn hình dung một thiết bị đặt tại quầy, có ngăn kéo đựng tiền mặt, giống máy ở siêu thị. Trong luật hoá đơn điện tử, đó là tên gọi của một cách truyền dữ liệu: thiết bị hoặc phần mềm phát hành hoá đơn tại đúng thời điểm bán hàng và gửi dữ liệu đó về cơ quan thuế theo thời gian thực, không qua bước trung gian nào khác.
Hoá đơn điện tử có mã của cơ quan thuế đi theo đường khác: người bán lập hoá đơn qua phần mềm, gửi lên hệ thống của cơ quan thuế để xin cấp mã, rồi mới gửi cho khách. Cả hai đường là hoá đơn điện tử hợp lệ, phải đăng ký trước khi dùng. Không đường nào đòi một chiếc máy vật lý đặt ở quầy, bán qua sàn hay mạng xã hội thì làm gì có quầy mà đặt.
Phần mềm hoá đơn điện tử bạn định dùng thường chỉ hỗ trợ một trong hai đường, đôi khi cả hai. Việc chọn đường nào vì vậy nằm ở nhà cung cấp dịch vụ hoá đơn điện tử bạn ký hợp đồng, không phải một lựa chọn luật ép bạn phải nghiêng về phía máy tính tiền.
Đúng mốc 1 tỷ thì đứng ở đâu
Hai ngưỡng cùng số 1 tỷ, nhưng một cái so "từ... trở xuống", một cái so "trên". Nhầm giữa hai phép so sánh này là lỗi hay gặp nhất ở chỗ này.
Ngưỡng miễn thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân là "từ 01 tỷ đồng trở xuống", tức đúng 1 tỷ vẫn còn nằm trong diện miễn. Ngưỡng bắt buộc hoá đơn điện tử lại là "trên 01 tỷ đồng", tức phải vượt qua con số đó mới bắt buộc.
Nhưng đừng dừng lại ở đúng 1 tỷ mà yên tâm. Bạn bán online, đơn hàng phát sinh mỗi ngày, nên mốc này không phải một lần chốt sổ cuối năm mà có thể bị vượt bất cứ lúc nào giữa năm. Chỉ cần một đồng vượt qua 1 tỷ, cả hai việc đổi chiều cùng lúc: hết miễn thuế, và bắt đầu bắt buộc chọn một trong hai loại hoá đơn điện tử. Hai ngưỡng này còn lệch nhau ở một điểm nữa mà nhiều hộ đo nhầm: cách tính doanh thu để so sánh, xem ngưỡng 1 tỷ tính trên doanh thu sàn ghi nhận hay tiền về tài khoản.
Vượt mốc giữa năm thì có bao lâu để đăng ký
Nghị định 141/2026 cho một khoảng thời gian cụ thể, không phải phải đăng ký ngay hôm doanh thu chạm mốc. Hộ có doanh thu năm trước chưa vượt 1 tỷ mà trong năm phát sinh vượt thì phải đăng ký dùng hoá đơn điện tử trong 30 ngày kể từ ngày cuối cùng của kỳ tính thuế có doanh thu luỹ kế vượt 01 tỷ đồng.
Mốc đếm là ngày chốt kỳ tính thuế, không phải ngày của đơn hàng làm doanh thu chạm mốc. Hộ khai theo quý mà giữa quý đã vượt thì đồng hồ 30 ngày vẫn chỉ bắt đầu chạy từ ngày cuối quý đó, không chạy sớm hơn.
Doanh thu đem so là doanh thu luỹ kế của cả năm, cộng dồn từ đầu năm tới hiện tại, không phải doanh thu riêng của từng quý. Quý sau bán chậm hơn quý trước thì con số luỹ kế vẫn giữ nguyên phần đã cộng, không lùi lại, và nghĩa vụ đăng ký một khi đã phát sinh thì không tự mất đi vì một quý bán chậm.
Việc đăng ký thường đi qua nhà cung cấp dịch vụ hoá đơn điện tử bạn ký hợp đồng, chứ không phải tự bạn mở tờ khai. Nhưng đó là lý do càng phải hỏi sớm, trước khi vượt mốc chứ không phải sau: hỏi thẳng nhà cung cấp đang dùng xem họ hỗ trợ loại nào trong hai loại, để không bị động nếu phải đổi nhà cung cấp mới kịp trong 30 ngày.
Việc còn lại, xuất hoá đơn cho từng đơn hàng hay có được gộp lại không, ghi ngày nào lên hoá đơn, nằm ở một câu hỏi khác đã có bài riêng: bán trên Shopee có phải xuất hoá đơn cho từng đơn không.
Mở báo cáo doanh thu, kiểm ngay hôm nay
Mở báo cáo doanh thu năm hiện tại, cộng theo đúng cách đã nói ở bài về ngưỡng 1 tỷ. Chưa vượt thì việc dùng hoá đơn điện tử vẫn là tự nguyện, dùng loại nào cũng được nếu có nhu cầu.
Đã vượt thì liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ hoá đơn điện tử đang dùng hoặc định dùng, hỏi thẳng họ hỗ trợ loại có mã hay loại từ máy tính tiền, rồi đăng ký trong 30 ngày kể từ ngày chốt kỳ tính thuế có doanh thu vượt mốc. Không có chuyện phải mua thêm một thiết bị đặt tại một quầy hàng không tồn tại.
Doanh thu năm nay chưa rõ đã qua mốc hay đăng ký nhầm loại thì gửi báo cáo doanh thu và tên nhà cung cấp hoá đơn đang dùng sang đây. Người mở file là người nghe máy.