Cuối tháng bạn chuyển 15 triệu từ tài khoản doanh nghiệp sang tài khoản cá nhân, nội dung ghi "lương tháng 9". Kế toán hạch toán vào chi phí tiền lương, đến kỳ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp khoản đó được trừ như mọi khoản lương khác.
Chủ doanh nghiệp tư nhân tự trả lương cho mình có được tính vào chi phí không: không. Khoản 15 triệu đó bị loại khỏi chi phí khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Chủ doanh nghiệp tư nhân tự trả lương cho mình có được tính vào chi phí không: điểm d khoản 8 Điều 10
Căn cứ nằm ở Nghị định 320/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/12/2025 và áp dụng từ kỳ tính thuế 2025. Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa nghị định này ở chỗ khác (bổ sung khoản miễn thuế cho doanh nghiệp doanh thu từ 1 tỷ trở xuống), không đụng tới điều đang nói ở đây.
Điều 10 liệt kê các khoản chi không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Điểm d khoản 8 của điều đó viết:
"Tiền lương, tiền công của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do một cá nhân làm chủ; thù lao trả cho các sáng lập viên, thành viên của hội đồng thành viên, hội đồng quản trị mà những người này không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh;"
Điểm d không có vế "trừ khi". Không có câu nào kiểu "trừ trường hợp có hợp đồng lao động" hay "trừ phần có chứng từ", nên chuyển khoản đủ, ghi sổ đủ vẫn bị loại.
Hai nhóm bị loại trong cùng một điểm
| Ai | Khoản bị loại | Điều kiện kèm theo |
|---|---|---|
| Chủ doanh nghiệp tư nhân | tiền lương, tiền công | không có |
| Chủ công ty TNHH một thành viên do một cá nhân làm chủ | tiền lương, tiền công | không có |
| Sáng lập viên, thành viên hội đồng thành viên, hội đồng quản trị | thù lao | chỉ khi người đó không trực tiếp tham gia điều hành sản xuất, kinh doanh |
Bài này trả lời cho hai dòng đầu, tức người đứng tên chủ. Hai chỗ dễ đọc nhầm nhất:
· "Do một cá nhân làm chủ" gắn với công ty TNHH một thành viên. Chủ sở hữu là một tổ chức thì không nằm trong câu chữ này, nhưng người điều hành ở đó mà giữ chức thành viên hội đồng thì vế thù lao vẫn có thể chạm tới họ. Phải nhìn từng người nhận tiền, không nhìn tên loại hình công ty.
· Vế thù lao chỉ loại người không trực tiếp điều hành. Người vừa là thành viên hội đồng vừa trực tiếp điều hành sản xuất, kinh doanh không bị vế này chặn, và khoản của họ phải qua điều kiện chung bên dưới.
Người được thuê điều hành thì tính theo điều kiện khác
Giám đốc thuê ngoài, hay bất kỳ người lao động nào, thì lương đi theo ba điều kiện khác của khoản 8:
· Phải thực chi và có chứng từ thanh toán theo quy định (điểm a). Hạch toán vào chi phí mà thực tế không chi, hoặc chi mà không có chứng từ thanh toán, thì bị loại.
· Hợp đồng lao động, thoả ước lao động tập thể hoặc quy chế (quy chế tài chính, quy chế thưởng) phải ghi cụ thể điều kiện được hưởng và mức được hưởng (điểm b).
· Chưa chi tới hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế năm thì không được trừ (điểm c), trừ phần trích quỹ lương dự phòng, mức do doanh nghiệp quyết định nhưng tối đa 17% quỹ tiền lương thực hiện.
Lỡ ghi vào chi phí rồi thì tính thế nào
Lấy một doanh nghiệp tư nhân có doanh thu năm trước liền kề là 8 tỷ. Chủ chuyển 15 triệu mỗi tháng và ghi là lương, cả năm 180 triệu. Doanh thu trên 3 tỷ đến 50 tỷ thì thuế suất thu nhập doanh nghiệp là 17% (Điều 11 Nghị định 320/2025). Năm nào doanh nghiệp có lãi, khoản 180 triệu bị cộng lại vào thu nhập chịu thuế và số thuế nộp thêm là 30,6 triệu đồng. Đó mới là một năm.
Kỳ nào đã quyết toán rồi thì phải khai bổ sung. Mức phạt khi khai sai dẫn tới thiếu thuế, và cửa khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, nằm ở bài kê khai thiếu doanh thu sàn bị phạt bao nhiêu.
Doanh nghiệp doanh thu từ 1 tỷ trở xuống thì được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, theo khoản 15 Điều 4 Nghị định 320/2025 do Nghị định 141/2026 bổ sung, hiệu lực từ 01/01/2026. Mốc 1 tỷ đo bằng doanh thu năm trước liền kề, và công ty con hoặc công ty liên kết có điều kiện riêng, nên đừng vội cho mình vào nhóm miễn. Đo thế nào thì ở bài công ty bán sàn doanh thu dưới 1 tỷ được miễn thuế gì.
Được miễn thì khoản lương chủ ghi vào chi phí không làm số thuế đổi trong năm đó. Sổ vẫn phải sửa: năm doanh thu vượt 1 tỷ, dòng 180 triệu bị cộng lại và tính thuế.
Hộ kinh doanh bị chặn cùng một hướng
Hộ kinh doanh nộp thuế theo thu nhập tính thuế cũng không được trừ lương của chính mình. Điểm c khoản 2 Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP loại tiền lương của chính cá nhân kinh doanh, của nhóm cá nhân kinh doanh và của các thành viên trong hộ, trừ khoản đóng bảo hiểm bắt buộc. Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa nghị định này ở nhiều điều khác, Điều 6 không nằm trong đó.
Hộ nộp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu thì không trừ chi phí nào, kể cả lương. Việc này không phải của bạn. Phần dành riêng cho hộ, gồm cả lương người nhà, ở bài hộ kinh doanh tự trả lương cho mình có được tính vào chi phí không.
Việc cần làm với sổ của bạn
- Lọc sao kê và sổ chi phí, tìm mọi khoản chuyển từ tài khoản doanh nghiệp sang tài khoản cá nhân của chủ, nội dung ghi "lương", "thù lao", "tạm ứng lương".
- Với từng khoản, xác định người nhận: chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc chủ công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ thì loại khỏi chi phí. Thành viên hoặc sáng lập viên không trực tiếp điều hành thì loại phần thù lao. Người còn lại thì kiểm ba điều kiện ở điểm a, b, c.
- Kỳ nào đã quyết toán mà có khoản phải loại, cộng lại vào thu nhập chịu thuế rồi khai bổ sung.
Mở sổ chi phí năm nay thấy dòng lương của chủ mà không chắc xử ra sao, gửi file sang đây.