Sổ của bạn có dòng "lương chủ hộ" 12 triệu mỗi tháng. Cả năm là 144 triệu, và cơ quan thuế sẽ cộng lại khoản đó vào thu nhập tính thuế của bạn.
Hộ kinh doanh tự trả lương cho mình có được tính vào chi phí không? Không, và lương người nhà có tên trong hộ cũng vậy. Lương nhân viên thuê và tiền đóng bảo hiểm bắt buộc thì được trừ.
Hộ kinh doanh tự trả lương cho mình có được tính vào chi phí không: điểm c khoản 2 Điều 6
Điều 6 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định khoản chi được trừ và không được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân của hộ. Nghị định 141/2026/NĐ-CP chỉ đổi ngưỡng ở các điều khác, không đụng tới điều này. Điểm c khoản 2 viết:
"Khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương của cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh, các thành viên trong hộ kinh doanh trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc; khoản tiền lương, tiền công và các khoản chi có tính chất tiền lương đã tính vào chi phí nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán;"
Vế đầu loại ba đối tượng: cá nhân kinh doanh, nhóm cá nhân kinh doanh và thành viên trong hộ. Vế sau loại lương đã ghi vào chi phí mà không chi thật hoặc thiếu chứng từ, kể cả lương nhân viên thuê.
Chỉ hộ nộp thuế trên thu nhập tính thuế mới có chi phí
Nghị định 68/2026 tại khoản 5 Điều 4 chia hai phương pháp, với ngưỡng 1 tỷ do Nghị định 141/2026 sửa:
· Tỷ lệ nhân doanh thu cho hộ có doanh thu năm trên 1 tỷ đến 3 tỷ. Không trừ chi phí nào.
· Thu nhập tính thuế, bằng doanh thu trừ chi phí, cho hộ trên 3 tỷ, và cho hộ trên 1 tỷ đến 3 tỷ nếu hộ chọn. Doanh thu và chi phí xác định theo Điều 5 và Điều 6.
Hộ chưa từng chọn thu nhập tính thuế thì đang ở nhóm tỷ lệ. Nhóm này bỏ qua chuyện chi phí, nhưng vẫn nên tách tiền rút để sống khỏi sổ: doanh thu năm vượt 3 tỷ thì từ năm sau bạn phải chuyển sang thu nhập tính thuế (điểm d khoản 5 Điều 4).
Đừng chọn phương pháp thu nhập tính thuế để đưa lương mình vào chi phí. Khoản tiết kiệm đó không có, và điểm d khoản 5 Điều 4 khoá bạn vào lựa chọn hai năm liên tục. Hộ từ 1 tỷ trở xuống không nộp thuế, cách đo mốc ở bài ngưỡng 1 tỷ tính trên doanh thu gộp hay tiền về tài khoản.
Khoản nào của chủ hộ được trừ, khoản nào không
| Khoản | Được trừ khi tính thu nhập tính thuế? | Căn cứ |
|---|---|---|
| Lương, tiền công của chủ hộ | Không | điểm c khoản 2 Điều 6 |
| Lương của người có tên trong hộ, ví dụ vợ hoặc chồng, con | Không | điểm c khoản 2 Điều 6 |
| Tiền đóng bảo hiểm bắt buộc | Không bị chặn, điểm c chừa riêng khoản này | điểm c khoản 2 Điều 6 |
| Lương của nhân viên thuê | Được, nếu đủ điều kiện | điểm b khoản 1 Điều 6 |
| Tiền chi cho nhu cầu cá nhân, gia đình | Không | điểm g khoản 2 Điều 6 |
Điểm g buộc cá nhân kinh doanh theo dõi riêng chi phí phục vụ kinh doanh và chi phí phục vụ nhu cầu cá nhân, gia đình. Khoản bạn rút để sống thuộc nhóm thứ hai dù bạn gọi nó là lương, công hay tiền ăn ca.
Trong nhóm khoản chi có tính chất lương của chủ hộ, chỉ tiền đóng bảo hiểm bắt buộc được chừa ra. Chủ hộ có đăng ký kinh doanh đóng bảo hiểm xã hội theo diện bắt buộc, mức đóng ở bài chủ hộ kinh doanh có phải đóng bảo hiểm xã hội không.
Lương nhân viên thuê được trừ khi đủ điều kiện
Điểm b khoản 1 cho trừ tiền lương, tiền công, tiền thưởng, phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc và các khoản chi trả cho người lao động có đóng bảo hiểm bắt buộc. Khoản chi cho người lao động dưới 01 tháng cũng được trừ.
Đầu khoản 1 còn một điều kiện chung cho mọi khoản chi được trừ: hoá đơn, chứng từ theo quy định, và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt với các khoản thanh toán từng lần từ 05 triệu đồng trở lên. Điều kiện này đứng trước cả điểm b. Bạn trả nhân viên 8 triệu bằng tiền mặt thì khoản đó không đủ điều kiện, chuyển khoản thì qua. Cách mốc 05 triệu vận hành ở bài chi tiền mặt bao nhiêu thì không được tính vào chi phí.
144 triệu bị cộng lại, 96 triệu được giữ
Hộ doanh thu 2 tỷ chọn thu nhập tính thuế. Chủ rút 12 triệu mỗi tháng ghi là lương, thuê một nhân viên 8 triệu mỗi tháng chuyển khoản đủ. Trong 240 triệu lương ghi vào chi phí cả năm, 144 triệu của chủ bị loại và 96 triệu của nhân viên được trừ.
Thu nhập tính thuế bị cộng lại 144 triệu. Thuế suất thuế thu nhập cá nhân của hộ có doanh thu năm trên 1 tỷ đến 3 tỷ là 15%, nên bạn nộp thêm 21,6 triệu đồng cho một năm, chưa tính tiền phạt và tiền chậm nộp.
Sổ phải tách thế nào
- Tách hai nhóm: chi phí kinh doanh, và tiền chủ hộ cùng người nhà lấy ra để sống.
- Người nhà có tên trong đăng ký hộ thì lương bị loại. Chỉ người lao động thuê thật, có hợp đồng, có đóng bảo hiểm bắt buộc và nhận lương chuyển khoản mới đi vào điểm b khoản 1. Ghi vợ hoặc chồng có tên trong hộ thành "nhân viên" cũng không đổi được khoản đó khỏi điểm c.
- Kỳ nào đã đưa lương chủ vào chi phí thì khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra. Mức phạt và cửa không phạt ở bài kê khai thiếu doanh thu sàn bị phạt bao nhiêu.
Sổ có dòng lương chủ hộ từ 10 triệu một tháng trở lên, gửi file sang đây trước khi bạn chốt phương pháp tính thuế.