Cuối năm, công ty dọn kho: ba cái máy in cũ, hai laptop đã khấu hao gần hết, dãy kệ sắt không còn dùng. Có người mua giá 10 triệu đồng. Công ty bán sàn thanh lý tài sản cố định thì hoá đơn, thuế GTGT và TNDN xử lý thế nào?
Thanh lý tài sản cố định là bán hàng hoá. Bạn phải lập hoá đơn, tính thuế GTGT đầu ra trên giá chưa thuế, và đưa phần chênh lệch vào thu nhập khác khi tính thuế TNDN. Bài này chỉ cho công ty khai GTGT theo phương pháp khấu trừ và tính TNDN theo thu nhập tính thuế, với tài sản không phải bất động sản. Ngoài diện đó, đừng áp số liệu ở đây.
Công ty bán sàn thanh lý tài sản cố định thì hoá đơn, thuế GTGT và TNDN xử lý thế nào: ví dụ xuyên suốt
Cả bài dùng một bộ số. Giá bán chưa thuế 10.000.000 đồng. Nguyên giá 30.000.000, hao mòn luỹ kế 24.000.000, nên giá trị còn lại 6.000.000. Chi phí thanh lý (vận chuyển, tháo dỡ) 500.000, có chứng từ.
Lập biên bản thanh lý và tính giá trị còn lại
Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026) có mẫu biên bản thanh lý TSCĐ. Bạn sửa mẫu được, miễn ghi đủ ban thanh lý, chi phí thanh lý, giá trị thu hồi và ngày ghi giảm sổ. Công ty đang theo chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ (Thông tư 58/2026/TT-BTC) thì kiểm lại mẫu chứng từ trong thông tư đó, vì bài này chỉ đối chiếu Thông tư 99.
Nguyên giá trừ hao mòn luỹ kế là giá trị còn lại. Số này vào công thức TNDN ở mục cuối. Tài sản khấu hao hết thì giá trị còn lại bằng 0, và gần như toàn bộ tiền bán thành thu nhập.
Bán là phải xuất hoá đơn, kể cả máy đã khấu hao hết
Điều 4 khoản 1 Nghị định 254/2026/NĐ-CP: khi bán hàng hoá, người bán phải lập hoá đơn điện tử giao cho người mua. Điều này viết chung cho mọi hàng hoá, không nhắc riêng tài sản cố định, và cũng không có ngoại lệ nào cho tài sản cũ. Nghị định có hiệu lực từ 01/07/2026, thay Nghị định 123/2020.
Lập hoá đơn lúc giao máy, dù chưa thu tiền (Điều 9 khoản 1). Giao làm nhiều đợt thì mỗi đợt lập hoá đơn cho phần giao tương ứng (Điều 9 khoản 3).
Tặng laptop cũ cho nhân viên cũng phải có hoá đơn, vì Điều 4 liệt kê cả hàng cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương. Khi tặng, giá tính thuế GTGT là giá hàng cùng loại hoặc tương đương tại thời điểm tặng (Điều 7 khoản 1 điểm c Luật 48/2024). Phần TNDN của khoản tặng khác với bán, bài này không đi vào.
Thanh lý tài sản chịu GTGT, 8% đến hết 31/12/2026
Hàng hoá dùng cho sản xuất, kinh doanh là đối tượng chịu thuế, trừ các nhóm ở Điều 5 (Điều 3 Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15). Điều 5 không có khoản nào cho thanh lý tài sản của công ty. Giá tính thuế là giá bán chưa có thuế GTGT (Điều 7 khoản 1 điểm a).
Thuế suất mặc định 10% (Điều 9 khoản 3). Nghị định 174/2025/NĐ-CP giảm còn 8% đến hết 31/12/2026 cho nhóm đang chịu 10%, trừ nhóm ở Phụ lục I và II. Phụ lục I loại viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, bất động sản, sản phẩm kim loại và khai khoáng. Phụ lục II loại hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng).
Máy in, laptop, kệ kho không thuộc Phụ lục I. Phần kim loại trong phụ lục chỉ là nhóm mã 24 (gang, sắt, thép, kim loại màu), và phụ lục không có nhóm máy tính, thiết bị văn phòng hay nội thất. Hoá đơn ghi thuế suất "8%". Tài sản khác của bạn thì tra mã sản phẩm trong Phụ lục I trước khi ghi 8%.
Ví dụ, giá bán chưa thuế 10.000.000 đồng:
| Giao tài sản | Thuế suất | Thuế GTGT | Người mua trả |
|---|---|---|---|
| Đến hết 31/12/2026 | 8% | 800.000 | 10.800.000 |
| Từ 01/01/2027 | 10% | 1.000.000 | 11.000.000 |
Chốt ngày giao trước khi gọi xe tới chở. Luật 48/2024 Điều 8 lấy thời điểm xác định thuế là lúc chuyển giao hoặc lúc lập hoá đơn. Giao máy 02/01/2027 mà ghi 8% là sai thuế suất: thiếu 200.000 trên 10 triệu, phải lập hoá đơn điều chỉnh. Lập hoá đơn sớm cho hàng giao sau 01/01/2027 cũng có thể kéo thuế về mức cũ, nên hãy lập hoá đơn đúng ngày giao.
Đơn bán sàn giao vắt qua 31/12 xem đơn bán sàn giao lệch qua 31/12/2026 hoá đơn ghi thuế GTGT 8 hay 10 phần trăm. Mức giảm hết hạn thì tính thế nào xem thuế GTGT 8% hết 31/12/2026 thì doanh nghiệp bán sàn tính thế nào.
Công ty doanh thu nhỏ cũng không được miễn GTGT: ngưỡng không chịu thuế ở khoản 25 Điều 5 Luật 48/2024 chỉ nói về hộ và cá nhân kinh doanh.
Lãi thanh lý bị cộng vào thu nhập chịu thuế TNDN
Lãi thanh lý là thu nhập khác, và thu nhập khác chịu thuế TNDN (Điều 3 khoản 2 điểm d Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15, trừ bất động sản). Nghị định 320/2025/NĐ-CP, Điều 3 khoản 3 điểm e, cho cách tính: tiền thu, trừ giá trị còn lại tại lúc thanh lý, trừ chi phí được trừ liên quan.
| Khoản | Số tiền |
|---|---|
| Doanh thu thanh lý (giá bán chưa thuế GTGT) | 10.000.000 |
| Trừ giá trị còn lại (30.000.000 trừ 24.000.000) | 6.000.000 |
| Trừ chi phí thanh lý có chứng từ | 500.000 |
| Thu nhập khác từ thanh lý | 3.500.000 |
Số 3.500.000 cộng vào thu nhập chịu thuế của kỳ có thanh lý. Cùng chiếc máy nhưng đã khấu hao hết, giá trị còn lại bằng 0, thì thu nhập là 9.500.000: nhiều gấp gần ba lần.
Dòng đầu là giá không có thuế GTGT, vì công ty khai GTGT theo phương pháp khấu trừ (Điều 8 khoản 1 điểm a Nghị định 320/2025). Khai theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu tính TNDN gồm cả GTGT, số trong bảng không còn đúng. Doanh thu ghi nhận lúc chuyển giao quyền sở hữu cho người mua (khoản 2 điểm a), trùng với ngày lập hoá đơn.
Công ty có tổng doanh thu năm trước liền kề từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế TNDN theo khoản 15 Điều 4 Nghị định 320/2025, do Nghị định 141/2026/NĐ-CP bổ sung. Điều kiện chi tiết, kể cả công ty có quan hệ liên kết, xem công ty bán sàn doanh thu dưới 1 tỷ được miễn thuế gì.
Đừng gộp tiền thanh lý vào doanh thu Shopee, TikTok Shop khi đối soát: đó là thu nhập khác, một dòng riêng. Cách bóc từng khoản sàn trừ xem công ty bán Shopee, TikTok Shop hạch toán doanh thu và phí sàn thế nào. Thanh lý hàng tồn kho tính khác, xem công ty bán sàn tiêu hủy hoặc thanh lý hàng tồn.