Công ty bạn bán đồ gia dụng trên Shopee và TikTok Shop, doanh thu cả năm 2,4 tỷ. Kế toán nghe nói có cách chỉ nộp một phần trăm nhỏ trên doanh thu, và hỏi bạn: công ty bán sàn doanh thu dưới 3 tỷ không xác định được chi phí thì nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu được không?
Được, khi không xác định được chi phí. Công ty bán hàng hóa nộp 0,3% doanh thu, tức 7,2 triệu trên 2,4 tỷ. Điều khoản gắn với tình huống đó, nên bạn không dùng nó như ô chọn cho nhẹ thuế được, và dùng nhầm là cả năm khai sai phương pháp. Việc đầu tiên: liệt kê khoản chi nào công ty có đủ hoá đơn và chứng từ thanh toán, khoản nào không.
Công ty bán sàn doanh thu dưới 3 tỷ không xác định được chi phí thì nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu được không
Điểm b khoản 2 Điều 11 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 giao Chính phủ quy định tính theo tỷ lệ % trên doanh thu cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng, trong trường hợp xác định được doanh thu nhưng không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khoản 4 Điều 12 Nghị định 320/2025/NĐ-CP viết ra cách làm: doanh nghiệp đó kê khai nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ.
Phải có đủ cả hai điều kiện:
- Tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng, theo Điều 11 của nghị định. Khoản 4 Điều 11 đếm tổng doanh thu của kỳ tính thuế năm trước liền kề cho mức 15%, và loại công ty con, công ty có quan hệ liên kết mà bên liên kết không đủ điều kiện.
- Xác định được doanh thu nhưng không xác định được chi phí, thu nhập của hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Công ty bán sàn gần như luôn có doanh thu sẵn trong bảng chi tiết đơn hàng của từng sàn. Chỗ cần trả lời là chi phí.
Tỷ lệ này không phải quyền chọn
Khoản 4 Điều 12 viết trong trường hợp không xác định được chi phí, thu nhập... thì kê khai nộp thuế... theo tỷ lệ. Không có chữ được lựa chọn.
Hộ kinh doanh thì khác. Khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 in rõ cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên mức quy định đến 03 tỷ đồng được lựa chọn giữa tính theo doanh thu trừ chi phí và tính theo tỷ lệ % trên doanh thu. Bạn từ hộ kinh doanh lên công ty sẽ quen tay nghĩ "có hai cách, chọn cách rẻ". Bên hộ thì đúng. Bên công ty không có chữ nào cho phép.
Khoản 4 Điều 12 không định nghĩa không xác định được chi phí. Đừng lẫn nó với chuyện chi phí thiếu chứng từ:
- Chi phí không đủ chứng từ là chuyện khoản chi đó có được trừ hay không. Điểm c khoản 1 Điều 9 Luật 67/2025 đòi khoản chi được trừ phải có đủ hoá đơn và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, còn mốc 5 triệu nằm ở Điều 9 Nghị định 320. Ví dụ mua hàng của cá nhân không hoá đơn thì xem bài lập bảng kê 02/TNDN của Thông tư 20/2026.
- Không xác định được chi phí là điều kiện để rẽ sang phương pháp tỷ lệ.
Một khoản chi bị loại vì thiếu chứng từ không biến công ty thành "không xác định được chi phí". Muốn biết công ty mình thuộc nhóm nào thì hỏi bằng văn bản cơ quan thuế quản lý trực tiếp, đừng tự suy từ một bài viết, kể cả bài này.
Doanh thu Shopee, TikTok Shop rơi vào dòng nào của bảng tỷ lệ
Khoản 4 Điều 12 có năm điểm a, b, c, d, đ. Bảng dưới có sáu dòng, vì điểm c chứa một nhánh riêng: cùng điểm với dịch vụ 1,5%, văn bản viết thêm riêng hoạt động cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp: 4%. Nhánh đó không có chữ cái riêng, nên nhiều người đọc nó vào dòng dịch vụ. Công ty cho thuê tài sản đọc ra 1,5%, số đúng là 4%.
Cột cuối là số tính ra cho doanh thu năm 2 tỷ, để thấy độ chênh giữa các dòng:
| Nhóm hoạt động | Thuế TNDN | Nộp trên 2 tỷ doanh thu |
|---|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 0,3% | 6 triệu |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 1,2% | 24 triệu |
| Dịch vụ (bao gồm cả lãi tiền gửi, lãi tiền cho vay), xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 1,5% | 30 triệu |
| Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, đại lý bán hàng đa cấp (nhánh riêng của điểm c) | 4% | 80 triệu |
| Hoạt động cung cấp sản phẩm và dịch vụ nội dung thông tin số về giải trí, trò chơi điện tử, phim số, ảnh số, nhạc số, quảng cáo số | 4% | 80 triệu |
| Hoạt động khác | 0,5% | 10 triệu |
Bạn mua về bán lại thì ở dòng đầu, 0,3%. Tự sản xuất rồi bán trên sàn thì sang dòng sản xuất, 1,2%, gấp bốn lần.
Đừng lấy nhầm bảng của hộ kinh doanh. Bảng thuế GTGT và thuế TNCN của hộ cũng sáu dòng, nhưng phân phối hàng hóa bên đó là 1% thuế GTGT và 0,5% thuế TNCN. Nghị định 320 còn hai bộ tỷ lệ khác trong cùng Điều 12, một của doanh nghiệp nước ngoài ở khoản 3, một của hợp tác xã và đơn vị sự nghiệp ở khoản 5.
Nộp 0,3% khác nộp 15% trên lợi nhuận thế nào
0,3% tính trên doanh thu. Doanh thu 2,4 tỷ thì nộp 7,2 triệu, lãi hay lỗ cũng vậy. Theo phương pháp thông thường tại khoản 1 Điều 11 Luật 67/2025, số thuế là thu nhập tính thuế nhân thuế suất, và thuế suất cho doanh nghiệp doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng là 15% theo khoản 2 Điều 11 Nghị định 320.
Cùng doanh thu 2,4 tỷ, so hai cách:
| Biên lợi nhuận trên doanh thu | Thu nhập tính thuế | 15% trên thu nhập tính thuế | Tỷ lệ 0,3% trên doanh thu |
|---|---|---|---|
| Lỗ | không có | 0 | 7,2 triệu |
| 2% | 48 triệu | 7,2 triệu | 7,2 triệu |
| 5% | 120 triệu | 18 triệu | 7,2 triệu |
Hai cách bằng nhau ở biên lợi nhuận 2%. Biên dưới 2% thì tính theo thu nhập nhẹ hơn, trên 2% thì tỷ lệ 0,3% nhẹ hơn. Bảng này chỉ cho bạn thấy mình đang ở đâu. Biết xong vẫn không đổi phương pháp được.
Doanh thu năm từ 1 tỷ trở xuống là chuyện khác, vì thu nhập được miễn thuế TNDN theo mốc Nghị định 141/2026/NĐ-CP bổ sung vào Nghị định 320, trên nền Luật 09/2026/QH16, kèm điều kiện loại trừ. Xem bài công ty bán sàn doanh thu dưới 1 tỷ được miễn thuế gì. Còn mức giảm 30% của Nghị quyết 43/2026 thì nằm ở bài công ty có được giảm 30% thuế TNDN không.
Khai thuế TNDN theo tỷ lệ bằng mẫu nào
Thuế TNDN là loại tạm nộp theo quý và quyết toán năm, theo điểm a khoản 1 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC. Công ty bán sàn phát sinh doanh thu đều đặn nên đi theo đường này, không phải đường khai từng lần phát sinh dành cho hoạt động không thường xuyên.
Hồ sơ quyết toán của phương pháp tỷ lệ nằm ở mục 6.2 điểm a Phụ lục I của thông tư đó: mẫu 04/TNDN, tờ khai ghi rõ áp dụng đối với phương pháp tỷ lệ trên doanh thu, kèm báo cáo tài chính năm (trừ trường hợp pháp luật kế toán không bắt lập) và báo cáo kiểm toán nếu bắt buộc. Mẫu có tám dòng: doanh thu tính thuế, số thuế phải nộp, số được miễn giảm, số phải nộp sau miễn giảm, số nộp thừa kỳ trước chuyển sang, số tạm nộp trong năm, chênh lệch, và số còn phải nộp sau quyết toán.
03/TNDN và phụ lục chuyển lỗ 03-2/TNDN là của phương pháp doanh thu trừ chi phí, ở điểm b cùng mục. Báo cáo tài chính vẫn phải nộp kèm 04/TNDN, nên sổ sách phải đủ để lập ra nó.
04/TNDN lấy doanh thu làm đầu vào, nên việc đầu tiên là khớp báo cáo sàn với sổ: doanh thu Shopee không khớp số kê khai tách từng khoản. Phí sàn ghi sổ thế nào thì xem bài hạch toán doanh thu và phí sàn của công ty.
Việc cần làm trước khi khai
- Cộng doanh thu cả năm từ bảng chi tiết đơn hàng của từng sàn, không lấy số tiền về tài khoản. Xếp từng loại vào dòng của bảng tỷ lệ, rồi so với mốc 3 tỷ theo cách đếm của Điều 11, tức doanh thu của năm trước liền kề.
- Trả lời thẳng câu hỏi chi phí: những khoản nào công ty có đủ hoá đơn và chứng từ thanh toán, khoản nào không. Chưa trả lời được thì chưa có cơ sở để nói mình "không xác định được chi phí".
- Hỏi cơ quan thuế quản lý trực tiếp bằng văn bản nếu vẫn thuộc nhóm lưng chừng, và giữ bản trả lời cùng hồ sơ quyết toán.
Doanh thu năm gần 3 tỷ mà chưa biết xếp vào dòng nào, gửi file đối soát rồi gọi. Người nghe máy là người trực tiếp mở file của bạn.
Thuế TNDN này tạm nộp theo quý, tổng 4 quý không dưới 80% số quyết toán. Hạn, tiền chậm nộp và việc dời hạn quý 3 năm 2026 nằm ở công ty bán sàn tạm nộp thuế TNDN theo quý thế nào, tạm nộp thiếu có bị phạt không.