Một đơn giá 500.000 đồng. Khách bấm một mã giảm giá do chính sàn phát, trả 450.000 đồng. Cuối kỳ mở file đối soát ra thì thấy sàn bù lại phần 50.000 đồng kia cho bạn. Ba con số. Tờ khai chỉ có một ô.
Tiền sàn trợ giá có tính vào doanh thu không: có, cả 50.000 đồng sàn bù vào cũng là doanh thu của bạn, và chỗ nói điều đó là ba chữ trong mệnh đề đầu tiên của điều luật định nghĩa doanh thu. Vế sau mới là vế tốn công: danh mục ấy dài mười bảy khoản, ba khoản bị loại ra, và nó chỉ là danh mục của Thuế TNCN. Bê nguyên sang Thuế GTGT là khai sai, vì bên đó tính trên tờ hoá đơn.
Tiền sàn trợ giá có tính vào doanh thu không: ba chữ nằm ngay mệnh đề đầu
Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP tên đầy đủ là Doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân. Khoản 1 đúng một câu. Đọc hết câu đó là xong việc:
Doanh thu là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền; bao gồm cả các khoản thưởng được nhận, khoản được nhận từ hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán, khoản hỗ trợ được nhận bằng tiền hoặc không bằng tiền, các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng, bồi thường khác liên quan đến hoạt động kinh doanh, doanh thu khác mà cá nhân kinh doanh được nhận không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền, không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại.
Ba chữ kể cả trợ giá đứng trước cả dấu chấm phẩy đầu tiên. Không kèm điều kiện nào. Sàn bù hay nhãn hàng bù, tiền về ví hay cấn vào kỳ sau, vẫn là doanh thu.
⚠️ Nghị định 68/2026 đã bị Nghị định 141/2026/NĐ-CP sửa một lần, hồi tố về 01/01/2026. Nhưng lần sửa đó đụng vào một loạt điều khác: nâng ngưỡng từ 500 triệu lên 01 tỷ ở chín chỗ, và viết lại hẳn khoản 5 Điều 8 về hoá đơn điện tử. Điều 5 không nằm trong danh sách bị sửa, vì nó không in ngưỡng bằng số nào. Câu trích ở trên là câu đang có hiệu lực.
⚠️ Cả câu xoay quanh hai chữ được hưởng. Tiền chưa về ví vẫn là tiền bạn được hưởng, và cùng câu ấy nhắc hai lần vế "không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền". Đây chính là lý do con số đem đi kê khai luôn lớn hơn số dư tài khoản, và là chuyện chúng tôi gỡ trong bài doanh thu Shopee không khớp số kê khai.
Ghi nhận theo ngày nào? Khoản 3 cùng điều: với bán hàng hoá là ngày chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hoá cho người mua; với cung ứng dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứng, hoặc hoàn thành từng phần.
Mười bảy khoản trong một câu: cái nào vào, cái nào ra
Một câu, ba tầng (là toàn bộ, kể cả, bao gồm cả), rồi một vế loại trừ mở đầu bằng không bao gồm. Mười bảy khoản mục có tên riêng. Mười bảy mới là con số đem đối chiếu file được:
| Khoản | Có nằm trong doanh thu tính thuế TNCN không | Chữ dẫn trong văn bản |
|---|---|---|
| Tiền bán hàng | Có | là toàn bộ |
| Tiền gia công | Có | là toàn bộ |
| Tiền cung ứng dịch vụ | Có | là toàn bộ |
| Trợ giá | Có | kể cả |
| Phụ thu | Có | kể cả |
| Phụ trội | Có | kể cả |
| Các khoản thưởng được nhận | Có | bao gồm cả |
| Khoản được nhận từ hỗ trợ đạt doanh số | Có | bao gồm cả |
| Khuyến mại | Có | bao gồm cả |
| Chiết khấu thanh toán | Có | bao gồm cả |
| Khoản hỗ trợ được nhận bằng tiền hoặc không bằng tiền | Có | bao gồm cả |
| Các khoản bồi thường vi phạm hợp đồng | Có | bao gồm cả |
| Bồi thường khác liên quan đến hoạt động kinh doanh | Có | bao gồm cả |
| Doanh thu khác | Có | bao gồm cả |
| Chiết khấu thương mại | Không | không bao gồm |
| Giảm giá hàng bán | Không | không bao gồm |
| Giá trị hàng bán bị trả lại | Không | không bao gồm |
Cả mười bảy dòng đều thuộc khoản 1 Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
⚠️ Tám dòng ở tầng bao gồm cả đều là khoản bạn ĐƯỢC NHẬN, không phải khoản bạn chi ra. Chữ được nhận trong văn bản chi phối cả chuỗi. Đọc dòng Khuyến mại thành "tiền mình giảm giá cho khách vẫn phải tính vào doanh thu" là dựng ra một nghĩa vụ không có, và nó tự mâu thuẫn với dòng Giảm giá hàng bán nằm ngay bên dưới.
⛔ Dòng cuối của tầng ba là Doanh thu khác, và dòng ấy quét nốt phần còn lại. Đừng đọc bảng trên thành "ngoài mười bốn khoản này thì miễn": văn bản gọi tên mười ba khoản rồi để lại một dòng quét, nên một khoản lạ không có tên trong bảng vẫn rơi vào doanh thu.
Chiết khấu thanh toán thì tính vào, chiết khấu thương mại thì không
Hai cụm cách nhau ba dòng, khác đúng một chữ, mà một cái cộng vào còn một cái trừ ra. Viết gọn thành "chiết khấu không tính vào doanh thu" là sai mất một nửa, nửa đắt hơn.
· Chiết khấu thương mại là phần bạn bớt cho người mua vì họ mua nhiều. Giá bán hạ xuống, nên doanh thu hạ theo. Văn bản loại nó ra. · Chiết khấu thanh toán là khoản thưởng cho việc trả tiền sớm, tách khỏi giá bán. Bạn được nhận thêm, nên nó cộng vào doanh thu.
Phép thử nhanh: khoản đó làm giá bán thấp đi, hay làm bạn nhận thêm tiền ngoài giá bán? Trợ giá của sàn rơi vào vế sau: giá bán không hạ, chỉ có người trả phần chênh là đổi từ khách sang sàn.
Shopee và TikTok Shop trả thêm cho bạn mấy khoản, không phải một
Mở file đối soát của một kỳ ra, phần tiền cộng vào cho bạn hiếm khi chỉ có một dòng. Tên dòng mỗi sàn đặt một kiểu và đổi theo từng đợt chính sách, nên đừng dò theo tên, hãy dò theo chức năng:
· Phần sàn bù cho mã giảm giá do sàn phát. Khách trả ít đi, bạn vẫn nhận đủ. Đây đúng là trợ giá ở dòng thứ tư của bảng. · Thưởng, hỗ trợ đạt doanh số. Chạy đủ mốc đơn hoặc mốc doanh thu thì được cộng thêm. Tiền thưởng ấy cũng là doanh thu, dù không gắn với đơn hàng nào. · Hỗ trợ phí vận chuyển. Sàn gánh một phần cước thay bạn, và phần ấy vẫn là doanh thu của bạn. · Hoa hồng tiếp thị liên kết bạn nhận được, nếu bạn còn đứng ở vai người giới thiệu. Khoản này có đường đi riêng, chúng tôi tách ra ở bài làm tiếp thị liên kết TikTok Shop có bị trừ thuế không.
Không nhóm nào rơi vào vế không bao gồm.
Vế Thuế GTGT tính trên một gốc khác hẳn
Sai chỗ này thì lệch cả hai tờ khai, và lệch theo hai hướng khác nhau.
Bảng mười bảy dòng ở trên chỉ là bảng của Thuế TNCN. Tiêu đề Điều 5 viết thẳng vậy. Còn vế giá trị gia tăng thì Điều 3 khoản 2 cùng nghị định đẩy sang chỗ khác: "Tỷ lệ % và doanh thu tính thuế thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành".
Sang tới đó thì định nghĩa ngắn hơn hẳn. Điều 12 khoản 2 điểm c Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15:
Doanh thu để tính thuế giá trị gia tăng là tổng số tiền bán hàng hóa, dịch vụ ghi trên hóa đơn bán hàng, bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm mà cơ sở kinh doanh được hưởng.
Gốc tính ở đây là tờ hoá đơn. Bảng mười bảy dòng không có việc gì bên này: đọc hết luật ấy cũng không thấy lấy một lần các chữ trợ giá, chiết khấu, giảm giá.
Từ đó ra một việc phải làm trước, không phải một việc để đọc cho biết: tờ hoá đơn của bạn ghi những gì. Xuất từng đơn hay gộp một hoá đơn cho cả ngày, uỷ quyền cho sàn xuất thay hay tự xuất thì ba đường đó cho ra ba tờ hoá đơn khác nhau, và chúng tôi tách riêng ở bài bán trên Shopee có phải xuất hoá đơn cho từng đơn không.
⚠️ Luật số 48/2024/QH15 đã bị sửa ba lượt (Luật số 90/2025/QH15, Luật số 149/2025/QH15 và mới nhất là Luật số 09/2026/QH16), nên câu trích trên phải đối chiếu với bản hợp nhất 114/VBHN-VPQH mới yên tâm. Đối chiếu rồi: riêng điểm c khoản 2 Điều 12 thì cả ba lượt sửa đều không đụng tới. Cùng điều ấy có một khoản 3 đã bị bãi bỏ hẳn từ 01/01/2026, nhưng đó là khoản khác.
⛔ Đừng in bảng mười bảy dòng kèm một cột "Thuế GTGT". Làm vậy là gán căn cứ cho mười sáu dòng vốn không có căn cứ nào bên sắc thuế ấy. Hai tờ khai, hai gốc tính. Nếp này chúng tôi đã phải tách rạch ròi ở bài sàn trừ bao nhiêu phần trăm thuế.
Còn một dòng nữa trong luật ấy, ít người đọc tới. Điều 7 khoản 1 điểm c: với hàng hoá, dịch vụ dùng để khuyến mại theo quy định của pháp luật về thương mại, giá tính thuế bằng không (0).
⛔ Đọc kỹ sáu chữ theo quy định của pháp luật về thương mại: đó là điều kiện, không phải chữ đệm. Mức 0 chỉ dành cho chương trình khuyến mại đã làm đúng thủ tục thông báo, đăng ký theo pháp luật thương mại. Tự tặng kèm quà cho khách mà không có chương trình nào được thông báo thì không rơi vào điểm c này, và món quà đó vẫn có giá tính thuế.
Sàn khấu trừ trên một gốc hẹp hơn gốc bạn phải khai
Sàn có chức năng đặt hàng trực tuyến và chức năng thanh toán thì khấu trừ, khai thay, nộp thay cho bạn. Nhưng nó khấu trừ trên cái gì? Điều 44 khoản 2 điểm a.2 Nghị định 252/2026/NĐ-CP:
Doanh thu phát sinh tại Việt Nam là số tiền bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ mà tổ chức nước ngoài, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được hưởng do tổ chức kinh doanh tại Việt Nam chi trả hoặc chủ quản nền tảng thu hộ.
Bốn chữ bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ dừng ở đó. Thưởng doanh số không nằm trong bốn chữ ấy.
⛔ Đọc tiếp trước khi mừng. Sàn không khấu trừ trên một khoản KHÔNG có nghĩa là khoản đó được miễn. Nó chỉ có nghĩa là chưa ai nộp hộ bạn đồng nào cho khoản đó, và phần ấy rơi nguyên về bạn. Điều 13 khoản 3 Nghị định 68/2026 buộc bạn tự kê khai đầy đủ doanh thu, không trừ gì cả.
· Trợ giá nằm trong gốc khấu trừ của sàn. Nó là tiền của chính giao dịch bán hàng, và đúng là số tiền người bán được hưởng, cùng ba chữ được hưởng với Điều 5. · Thưởng doanh số, hỗ trợ marketing thì không. Chúng không phải tiền bán hàng hoá hay cung cấp dịch vụ, nên sàn không có căn cứ khấu trừ. Bạn vẫn khai, và lần này khai mà không có đồng nào đã nộp trước.
⇒ "Sàn trừ rồi" không bao giờ đồng nghĩa "đã trừ đúng trên con số mình phải khai". Khoảng cách đó là phần bạn phải tự khai. Cũng là phần cơ quan thuế nhìn thấy trước bạn, vì họ có dữ liệu sàn báo lên. Nghĩa vụ kê khai không mất đi vì sàn đã nộp thay, chúng tôi tách riêng ở bài sàn đã khấu trừ nộp thay còn phải kê khai không.
Bốn con số trên cùng một đơn hàng
Giữ nguyên ví dụ đầu bài, và giả sử các khoản phí sàn của đơn này cộng lại là 60.000 đồng. Con số thật thì mở biểu phí đang áp cho gian hàng của bạn ra lấy.
| Con số | Giá trị | Nó là gì |
|---|---|---|
| Khách trả | 450.000 | Tiền người mua chuyển đi |
| Sàn bù phần mã giảm giá | 50.000 | Trợ giá, dòng thứ tư của bảng |
| Doanh thu kê khai | 500.000 | Toàn bộ số bạn được hưởng |
| Tiền về ví | 440.000 | 500.000 trừ 60.000 phí sàn |
Điền 500.000. Hai con số kia đều có thật trên sao kê, và không con nào là doanh thu. 440.000 là con dễ chộp nhất, vì nó là tiền thật nằm trong ví.
Khoảng cách 60.000 đồng không biến mất. Nếu bạn thuộc nhóm tính thuế theo thu nhập tính thuế thì nó đi đường chi phí được trừ, với điều kiện chứng từ mà chúng tôi mổ ở bài phí sàn Shopee có được tính vào chi phí không.
Mở file đối soát kỳ gần nhất ra
- Tìm mọi dòng cộng tiền cho bạn, không chỉ dòng tiền hàng.
- Xếp từng dòng vào bảng mười bảy khoản ở trên. Dòng nào không xếp được thì nó vẫn rơi vào Doanh thu khác, đừng bỏ qua.
- Cộng lại, so với con số bạn đã điền vào tờ khai kỳ đó. Lệch bao nhiêu?
- Kiểm riêng ba khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. Ba khoản này được trừ ra, bỏ sót chúng là bạn nộp thừa tiền.
- Chốt lại ngưỡng 01 tỷ đồng một năm bằng con số vừa cộng, gộp tất cả các kênh. Cách đo ở bài ngưỡng 1 tỷ tính trên doanh thu gộp hay tiền về tài khoản.
Bước 3 ra số dương thì kỳ đó bạn đã khai thiếu, và việc tiếp theo là khai bổ sung. Khai bổ sung trước khi cơ quan thuế hỏi tới thì mức xử lý khác hẳn khai sau. Các mức nằm ở bài kê khai thiếu doanh thu sàn bị phạt bao nhiêu.
Mỗi tháng chúng tôi bóc file đối soát của khách theo đúng mười bảy khoản ở trên. Dòng nào lạ thì tra ngược về điều khoản, không đoán. Cần một người làm việc đó thì bấm sang trang dịch vụ đối soát.